cùng khốn

Một gia đình cùng khốn sống trong một túp lều nhỏ.

Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Ở vào tình trạng hết sức khó khăn, thiếu thốn, không còn lối thoát: "cùng khốn" mô tả hoàn cảnh cực kỳ nghèo túng, bế tắc, không có cách nào để cải thiện.
   • Khốn đốn, cơ cực: dùng để chỉ trạng thái kiệt quệ về vật chất và tinh thần, thường đi kèm với sự tuyệt vọng.

2. Danh từ (ít dùng):

   • Tình cảnh khó khăn cùng cực: "cùng khốn" được dùng để nói về bản thân hoàn cảnh khốn đốn đó.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Gia đình ấy sống trong cảnh cùng khốn sau trận lũ. (Gia đình ấy rơi vào tình trạng thiếu thốn, khó khăn tột cùng sau trận lũ.)
  • Anh ta cảm thấy cùng khốn khi mất hết tài sản và bạn bè. (Anh ta rơi vào trạng thái bế tắc, không còn hy vọng.)

• Danh từ:

  • Họ đã vượt qua cơn cùng khốn nhờ sự giúp đỡ của làng xóm. (Họ thoát khỏi tình cảnh khó khăn cùng cực nhờ sự hỗ trợ từ mọi người.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "cùng khốn bần hàn": cụm từ nhấn mạnh sự nghèo đói và thiếu thốn đến mức tột cùng.

  • Cuộc đời cùng khốn bần hàn khiến ông ấy trở nên chai sạn. (Sự nghèo đói cực độ đã làm tâm hồn ông ấy mất đi cảm xúc.)

• "cùng khốn không lối thoát": diễn tả tình huống bế tắc, không có giải pháp.

  • Trong cảnh cùng khốn không lối thoát, anh ta đành phải bán nhà. (Khi không còn cách nào khác, anh ta buộc phải bán nhà để sống.)

Biến thể và từ gần giống

• Cùng (tính từ): hết, không còn, tận cùng.

  • Đường cùng (con đường không lối thoát), cùng đường (rơi vào thế bí).

• Khốn (tính từ): khó khăn, đau đớn, nguy ngập.

  • Khốn khổ (đau đớn, cực nhọc), khốn nạn (đáng thương, hèn hạ).

• Cùng quẫn (tính từ): bế tắc, không lối thoát, gần nghĩa với "cùng khốn".

  • Tình thế cùng quẫn buộc họ phải đưa ra quyết định khó khăn. (Hoàn cảnh bế tắc ép họ phải chọn lựa.)

Từ đồng nghĩa

• Khốn cùng: khó khăn, thiếu thốn đến mức tột độ.
  • Nông dân thời xưa thường sống trong cảnh khốn cùng. (Nông dân xưa chịu cảnh nghèo túng cùng cực.)
• Bần cùng: nghèo đến mức không còn gì.
  • Sau vụ mất mùa, cả làng rơi vào cảnh bần cùng. (Mất mùa khiến làng xã chịu cảnh nghèo đói.)
• Cơ cực: vất vả, đau đớn, thiếu thốn.
  • Cuộc sống cơ cực của những người lao động nhập cư. (Đời sống vất vả, khổ sở của người lao động từ quê ra thành phố.)

Thành ngữ liên quan

• Cùng khốn sinh đạo tặc: Khi con người rơi vào hoàn cảnh cùng khốn, họ có thể làm những điều xấu (trộm cướp) để sinh tồn.
  • Câu tục ngữ "cùng khốn sinh đạo tặc" nhắc nhở chúng ta về sự nguy hiểm của nghèo đói. (Thành ngữ này cảnh báo rằng đói nghèo có thể đẩy con người đến hành vi phi pháp.)